امروز : سه شنبه 21 آذر 1396

اعتیاد به مواد مخدر (drug addiction) ساخت PDF چاپ ارسال به دوست
رای کاربران: / 0
ضعیفعالی 

 

 

وابستگی (اعتیاد ) به مواد چیست ؟

اعتیاد به مواد مخدر (drug addiction) یک بیماری پیچیده ، مزمن ولی قابل درمان است . مسیر اعتیاد هنگامی آغاز می گردد که فردی با انتخاب آگاهانه اقدام به مصرف مواد می کند اما اعتیاد تنها فقط مصرف مقدار زیادی از مواد مخدر نیست . تحقیقات اخیر علمی شواهد محکمی را فراهم می آورد که نه تنها مصرف مواد مخدر همراه با ایجاد یک احساس لذت قوی عملکرد طبیعی مغز را مختل می کند بلکه اثرات دراز مدتی نیز بر متابولیسم مغز و عملکرد آن می گذارد . در برخی موارد تغییرات در مغز زمانی اتفاق می افتد که سوء مصرف مواد به یک بیماری مزمن و عود کننده به نام اعتیاد تغییر می یابد .

کسانی که به مصرف مواد مخدر اعتیاد پیدا نموده اند از ولع اجتناب ناپذیر ماده مخدر (compulsive drug craving) در رنج بوده و نمی توانند اقدام به ترک آن نمایند . درمان برای پایان دادن به این رفتار اجتناب ناپذیر لازم و ضروری است . با گذشت زمان فرد در انتخاب اینکه به سمت مواد مخدر نرود مسالمه کرده و ناتوان تر می گردد . بخش بزرگی از عواقب استعمال دراز مدت از مواد مخدر تاثیر گذاری بر عملکرد مغز و سپس بر روی رفتار شخص می باشد . بنابراین اعتیاد با ولع اجتناب ناپذیر مصرف ماده ، مطالبه و سماجت در استمرار مصرف مشخص می شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تفاوت سوء مصرف با وابستگی مواد(اعتیاد) چیست ؟

انجمن روانپزشکی آمریکا ضوابط محکم و دقیقی از تشخیص بالینی سوء مصرف و وابستگی(اعتیاد) به آن تهیه کرده است . آیین نامه DSM-IV (the diagnostic and statistical manual-IV)  هر دو مقوله را به ترتیب زیر شرح می دهد .

سوء مصرف مواد : یک الگوی ناهنجار از استعمال ماده که فرد را به یک اختلال بالینی مهم و قابل توجه یا پریشانی و اضطراب سوق می دهد بطوریکه در یک بازه زمانی 12ماهه یک یا چند مورد از موارد زیر آشکار گردد .

-          استعمال تکرار پذیر ماده (recurrent substance use) که منجر به نارسایی در انجام تعهدات و وظایف اساسی کار ، مدرسه و خانه گردد . (به عنوان مثال : غیبت های مکرر یا عملکرد ضعیف در اثر مصرف ماده مخدر – غیبت ، تعلیق و یا اخراج از مدرسه در ارتباط با ماده مخدر- اهمال و سهل انگاری در مراقبت از کودکان ، مستخدمین و افراد خانه )

-          استعمال تکرار پذیر ماده در شرایطی که از نظر فیزیکی خطرناک باشد . (به عنوان مثال : رانندگی اتومبیل یا کار با دستگاه در حالیکه تحت تاثیر استعمال ماده قرار دارد.

-          استعمال تکرار پذیر ماده که منجر به مشکلات حقوقی و مشروع گردد(به عنوان مثال : بازداشت در اثر رفتار مخل امنیت اجتماعی تحت مصرف ماده مزبور )

-          استعمال پیوسته از ماده (continued substance use) با وجود دارا بودن مشکلات ماندگار و پایدار یا تکرار پذیر اجتماعی و بین فردی که بر اثر مصرف ماده بوجود آمده یا تشدید شده باشد . (به عنوان مثال : مشاجره و جدل با همسر در باره عواقب و پی آمد نشئگی یا زد و خورد فیزیکی با وی )

-          علائمی که برای این طبقه بندی از مواد با تعاریف و معیار های وابستگی به مواد مخدر(اعتیاد) تطبیق ندارد .

وابستگی (اعتیاد) به مواد: یک الگوی ناهنجار از استعمال ماده که فرد را به اختلال بالینی مهم و قابل توجه یا پریشانی و اضطراب سوق می دهد بطوریکه در یک بازه زمانی 12 ماهه سه مورد یا بیشتر از موارد زیر آشکار گردد .

-          موادی که به مقدار بیشتر یا برای مدت طولانی تر از نیاز گرفته شود .

-          تمایل مداوم و ماندگار یا تلاش ناموفق برای کاهش یا کنترل مصرف ماده  .

-          صرف نمودن زمان زیاد جهت فعالیت های لازم برای فراهم کردن مواد . (به عنوان مثال : مراجعه به چندین پزشک و یا رانندگی در مسافت های طولانی) ،استعمال مواد(مانند : دود کردن زنجیره ای)  ، بهبود بخشیدن تاثیر ماده

-          رها کردن یا کاهش فعالیت های اجتماعی ، شغلی و رفاهی به دلیل استعمال ماده

-          استعمال پیوسته با وجود آگاهی داشتن نسبت به اینکه استعمال ماده مذبور مسائلی مانند : پایداری (persistent) یا  تکرار پذیری روانی (recurrent psychological) و یا مشکلات فیزیکی را سبب شده یا تشدید می کند .

-          افزایش قدرت تحمل نسبت به ماده (tolerance)  که به یکی از دو حالت زیر توصیف می گردد .

    الف : نیاز به افزایش مقدار قابل ملاحظه ای از ماده به منظور دستیابی به نشئگی و یا تاثیرگذاری مورد تمایل

    ب: کاهش یافتن اثر گذاری به واسطه مصرف پیوسته مقدار مشخص و یکسانی از ماده

 

-          خماری که با یکی از حالات زیر مشخص می گردد .

   الف : سندروم ترک مشخص و نهادینه برای مواد مخدر یا

   ب: گرفتن مقدار یکسان (یا نسبتا" دقیق) از ماده برای فرو نشاندن و یا اجتناب از سندروم ترک

علائم و نشانه های وابستگی به مواد مخدر (اعتیاد) چیست؟

نشانه هاو علائم سوء مصرف و وابستگی به مواد بسته به نوع ماده مخدر متغیر و متفاوت می باشد . اعتیاد به هر ماده ای می تواند شامل خصوصیات عمومی به شرح زیر گردد .

-          احساس اینکه شما بطور منظم و حتی در بعضی موارد جند بار در روز به مصرف ماده مذبور نیاز دارید .

-          یقین داشتن به اینکه شما به تهیه و تأمین ماده مخدر ادامه می دهید .

-          شکست مکرر در تلاش برای متوقف کردن مصرف ماده مخدر.

-          انجام کارهایی برای بدست آوردن مواد مخدر که بطور معمول انجام نمی دهید مانند : سرقت و دزدی

-          احساس اینکه شما به ماده مخدر برای مقابله با مشکلات خود نیاز دارید .

-          رانندگی یا انجام فعالیت هایی که تحت تأثیر ماده مخدر ، شما و دیگران را در معرض خطر و آسیب های فیزیکی قرار می دهد .

برخی از تصورات غلط در مورد اعتیاد به مواد مخدر چه هستند؟

بسیاری از مردم سوء مصرف و اعتیاد به مواد مخدر را صرفا" به عنوان یک مشکل اجتماعی می نگرند . والدین ، نوجوانان ، سالمندان و دیگر اعضای جامعه تمایل دارند که مصرف کنندگان مواد مخدر را به سست عنصرهای اخلاقی یا دارای گرایش های مجرمانه توصیف نمایند . آنها معتقدندکه مصرف کنندگان و معتادان مواد مخدر در صورتیکه بخواهند در رفتارشان تغییر ایجاد کنند باید قادر به توقف استعمال ماده باشند. این باور ها نه تنها در رابطه با کسانی که با مشکلات مواد مخدر درگیرند کلیشه ای است بلکه در رابطه با خانواده های آنها ، جوامع آنها و متخصصان سلامتی که با آنها کار می کنند نیز همینطور است . سوء مصرف و اعتیاد به مواد مخدر یک مشکل سلامت عمومی است که بر بسیاری از مردم اثر گذاشته و عواقب اجتماعی گسترده ای دارد .

آیا اعتیاد درمان می شود ؟

تحقیقات نشان می دهد که اعتیاد به روشنی قابل درمان است .از روش های مختلفی در برنامه های درمان استفاده می گردد تا به بیمارانی که با ولع مصرف مواد مخدر درگیرند و بهیچوجه از بازگشت مجدد به ماده مخدر اجتناب نمی کنند کمک نماید . بیماران از طریق درمان مبتنی بر نیازهای فردی می توانند یاد بگیرند که شرایط خود را کنترل نموده و زندگی نسبتا" عادی و بهنجاری داشته باشند . درمان می تواند نه تنها اثر عمیقی بر مصرف کنندگان مواد مخدر داشته باشد بلکه بر روی جامعه نیز به عنوان یک عملکرد اجتماعی و روانی اصلاح کننده و عمده تأثیر بگذارد .

اعتیاد به مواد مخدر می تواند به طور موثر با درمان های مبتنی بر رفتارو همچنین برای موادی مانند هرویین و نیکوتین همراه با دارو درمانی ، درمان شود . علاوه بر این درمان اعتیاد خطر عفونت و سرایت بیماریها را کاهش داده و می تواند چشم انداز اشتغال را بهبود بخشد .

 ترجمه و نگارش : مسعود صادقی گرمارودی

تاریخ : دهم آذر1391