امروز : جمعه 8 ارديبهشت 1396

حشیش ساخت PDF چاپ ارسال به دوست

تهیه کننده : شکوفه رستمی نژاد- کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

فرآورده های حشیش  (Cannabis)و ماری جوانا (Marijuana) از گیاه شاهدانه هندی به نام کانابیس ساتیوا (Cannabis Sativa) تهیه می شوند . این گیاه از حدود هشت هزار سال پیش در هند و چین و خاورمیانه به عنوان دارو کاربرد داشته است . تمام اجزای این گیاه حاوی کانابینوئیدهای (Cannabinoids) روان گردان است که  THC (Tetra Hydro Cannabinol) فراوان تر از بقیه است.

اسامی رایج حشیش عبارتند از : ماری جوانا ، علف (grass) ، جام (pot) ، علف هرز (weed) ، چای (tea) ، مری جین (Mary Jane) ، شاهدانه ، چاسرا (chasra) ، بنگ ، گانجا (ganja) ، داگا و سین سمیلا (sinsemilla)

 

همچنان که اشاره شد جزء اصلی حشیش Δ9-THC است که در انسان به سرعت به ماده ای تبدیل می شود که در دستگاه عصبی مرکزی فعال است . گیرنده خاص کانابینول ها عضوی از خانواده گیرنده های مرتبط با پروتئین G است . بالاترین غلظت این گیرنده در هسته های قاعده ای (basal ganglia) ، هیپوکامپ (hippocampus) و مخچه (cerebellum) یافت می شود .

شایع ترین اثرات جسمانی حشیش ، اتساع عروق خونی ملتحمه چشم (قرمزی چشم)(reddened/bloodshot eye) و تاکی کاردی (افزایش ضربان قلب) (increased heart rate) خفیف است . در دوز های بالا ممکن است افت فشار خون (low blood pressure) وضعیتی بروز کند ، افزایش اشتها (اشتهای گاوی) (increased appetite) و خشکی دهان (dry mouth) اثرات شایع دیگر مسمومیت با حشیش هستند . شواهدی وجود دارد که مصرف کنندگان افراطی حشیش در معرض خطر بیماری مزمن تنفسی و سرطان ریه قرار دارند .

اختلالات مربوط به حشیش در متن بازنگری شدۀ کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانی (Diagnostic and Statistical manual of Mental Disorders , DSM4-TR) شامل موارد زیر است : وابستگی به حشیش ، سوء مصرف حشیش ، مسمومیت با حشیش که دلیریوم مسمومیت با حشیش ، اختلال سایکوتیک(psychotic disorder)  ناشی از حشیش با هذیان ، اختلال سایکوتیک ناشی از حشیش با توهمات ، اختلال اضطرابی (anxiety disorder) ناشی از حشیش را شامل می شود .

حتی مقادیر اندک حشیش موجب تخریب حافظه ، زمان واکنش ، ادراک ، هماهنگی حرکتی و توجه می شود . دوز های بالا که سطح هشیاری بیمار را نیز تخریب می کند ، تأثیرات بارزی بر عملکرد های شناختی دارد .

با مطالعه بر روی افرادی که مصرف سنگین ماری جوانا داشتند مشخص شد که این افراد در یادآوری مطالب حتی پس از گذشت چهار هفته از آخرین مصرفشان ، هنوز مشکل داشتند اما کم کم توانستند مطالب را به خاطر سپرده و به راحتی به  یاد بیاورند . از آنجاییکه ماری جوانا بر توانایی یادگیری و به یاد سپاری اطلاعات اثر تخریبی دارد ، هر چه فرد بیشتر ماری جوانا مصرف کند احتمالاً بیشتر به اشکال در مهارت های اجتماعی ، شغلی و ذهنی مواجه خواهد شد . دانش آموزانی که به مصرف ماری جوانا روی می آورند نسبت به سایر همکلاسی ها یشان که ماری جوانا مصرف نمی کنند ، در مقاطع تحصیلی پایین تر باقی می مانند . همینطور کارمندانی که ماری جوانا مصرف می کنند نسبت به همکارانشان با مشکلات کاری بیشتری روبرو هستند .

به طور کلی مصرف طولانی مدت و افراطی حشیش در فرد منجر به بیماری ای به نام " سندروم فقدان انگیزش (Amotivational Syndrome)" می شود که با بی میلی شخص در محیط کار ، تحصیل و یا هر فعالیت اجتماعی دیگر مشخص می گردد . این افراد فاقد نیرو و بی حال و غالباً فربه (چاق) و ظاهراً تنبل به نظر می رسند . فردی که مدت ها ماری جوانا مصرف کرده است به دلیل ولع و کششی که به سوی این ماده پیدا می کند به سختی می تواند مصرف آنرا متوقف کند .

افرادی که سعی دارند ماری جوانا را ترک کنند معمولاً تحریک پذیر شده و اضطراب (anxiety) و مشکل در خواب را تجربه می کنند و پرخاشگری زیادی را نشان می دهند ، یک هفته پس از ترک ماری جوانا این علائم به اوج خود رسیده و سپس تدریجاً فروکش می کنند .

مطالعات نشان می دهد که ماری جوانا می تواند تغییراتی در مغز ایجاد کند که فرد را بیشتر در معرض خطر استفاده از سایر مواد مثل الکل یا کوکائین قرار می دهند . اگر چه اعتیاد ناخواسته ایجاد می شود اما به رغم معتاد بودن هنوز فرد می تواند مصرف مواد را به تعویق انداخته و یا از مصرف خود داری کند . و در این راه از دیگران نیز کمک بخواهد .

منابع : روان پزشکی بالینی کاپلان و سادوک

         فصل نامۀ طب اعتیاد شمارۀ 3/ 1392

         مجموعۀ پیشگیری از اعتیاد شمارۀ 1- دکتر جزایری