امروز : جمعه 8 ارديبهشت 1396

تهیۀ مسکن از سم حلزون مخروطی ساخت PDF چاپ ارسال به دوست

پیش به سوی تهیۀ یک مسکن خوراکی ، مشتق از سم حلزون ناتوان کننده

Advance toward developing an oral pain reliever derived from debilitating snail venom

تاریخ : 16 مارس 2014         

ترجمه : مسعود صادقی

دانشمندان گفته اند که حداقل پنج ماده تجربی وابسته به یک پروتئین بسیار کوچک موجود در سم حلزون مخروطی به دست آورده اند که روزی می توانند ، تهیۀ داروهای ایمن و مؤثر را برای دردهای عصبی مزمن توسعه دهند . آنها می گویند که این مواد می توانند بالقوه قوی تر از مورفین و با اثرات جانبی کمتر و خطر سوء مصرف پایین تر باشند .

 

دکتر دیوید کریک (David Craik , Ph.D) که ریاست این پژوهش را به عهده دارد گفت : " این یک گام جهشی مهم است که می تواند احتیاج ما به عنوان طرح اولیه ای از توسعۀ گروه جدیدی از داروهایی که قادر به از بین بردن یکی از شدیدترین دردهای مزمن اند و در حال حاضر بسیار سخت درمان می شوند ، را برآورده سازد " .

تحقیقات ارائه شده او جزو بیش از ده هزار برنامه ای است که در دویست و چهل و هفتمین نشست ملی و نمایشگاه انجمن شیمی آمریکا (ACS) که بزرگترین انجمن علمی دنیا است ، عرضه می گردد .

کریک که در دانشگاه کوئینزلند است ، توضیح داد که درد حاد زمانی اتفاق می افتد که سیستم عصبی توسط یک زخم یا جراحت تحریک شده و در طول زمان به طور طبیعی فروکش نماید . در مقابل درد مزمن نوروپاتیک (chronic neuropathic pain) زمانی روی می دهد که سیستم عصبی خودش صدمه دیده باشد . این نوع درد اغلب توسط دیابت ، بیماری ms (multiple sclerosis) و دیگر بیماریها برانگیخته می شود و می تواند برای ماه ها ، سال ها و حتی دهه ها دوام داشته باشد . او گفت : درمان های کنونی برای دردهای مزمن نوروپاتیک دارای عوارض جانبی جدی هستند و فقط برای یک نفر از هر سه بیمار اثربخش و تسکین دهنده اند .

یک راه حل ممکن که کریک و همکارانش در حال تحقیق هستند ، از یک منشأ بعید و غیرمحتمل ، یعنی حلزون مخروطی بدست می آید . حلزون مخروطی یک جانور دریایی است که با استفاده از سم ، شکار خود را فلج می کند . این سم حاوی صد ها پپتید ( پروتئین کوچک – peptide ) است که به نام کونوتوکسین (conotoxins) شناخته می شوند . کریک می گوید در انسان ها بعضی از این کونوتوکسین ها به صورت تسکین دهنده درد ظاهر می شوند ولی با اینحال ، تا کنون فقط یک کونوتوکسین با اثر دارویی برای مصرف انسان تأیید شده است . این دارو به نام زیکونوتید (ziconotide) دارای یک نقطه ضعف بزرگ است که بایستی به طور مستقیم در قسمت انتهایی نخاع (طناب نخاعی – Spinal cord ) تزریق شود . یعنی یک روش و پروسۀ کاملاً هجومی .

گروه در حال تلاش برای توسعه و تولید دارویی مبتنی بر کونوتوکسین است که بتوان به صورت خوراکی استفاده نمود ، که برای بیماران خیلی عملی تر خواهد بود . در پژوهش های قبلی ، آنها راهی برای بهسازی پپتید های کونوتوکسین یافتند به طوریکه آنها را به صورت زنجیره های حلقوی از آمینواسید شکل دادند . بعنوان یک نتیجه ، پپتید های اصلاح شده – که ذاتاً در یک حلقه گره خورده اند – بسیار ناپایدارند و نسبت به آنزیم ها در بدن مقاومند .

در موش های آزمایشگاهی که در خیلی از آزمایشات جایگزین مناسبی برای انسان است ، توسط اندازه گیری با یک پروتکل استاندارد ، به نظر می رسد که دوز خوراکی کوچک و ساده ای از نمونه آزمایشگاهی (prototype) دارو مبتنی بر یکی از کونوتوکسین های حلقوی ، درد را به طور قابل توجهی کاهش می دهد . بر اساس این پژوهش ، دانشمندان نتیجه گرفتند که این داروی آزمایشگاهی در حدود 100 برابر قوی تر از مورفین یا گاباپنتین است . دو دارویی که " طلای استاندارد " داروها برای درد های عصبی مزمن محسوب می شوند .

کریک می گوید اعتیاد اصلاً جای نگرانی ندارد زیرا کونوتوکسین ها بر روی گیرنده هایی متفاوت با گیرنده های مورفین و مخدر های دیگر در مغز عمل می کنند . " ما هنوز درباره اثرات جانبی آن هیچ چیز نمی دانیم ، هنوز بر روی انسان آزمایش نشده است . اما ما فکر می کنیم که این دارو می تواند ایمن باشد" . کریک ادامه داد : " این دارو کاملاً با عملکردی متفاوت از مورفین عمل می کند بنابراین فکر می کنیم احتمال کمی دارد که این دارو عوارض جانبی داشته باشد . این یکی از مزیت های بزرگ این دارو است " .

گروه کریک همچنین حداقل پنج مادۀ اضافۀ جدید را بر اساس کونوتوکسین حلقه دار شده تولید کرده اند . آنها اکنون در حال ارزیابی ظرفیت و استعداد درمانی این مواد جدید هستند ، که با افزایش سرعت ترکیب اسید های آمینه در داروی نمونۀ آزمایشگاهی (prototype) که در مطالعه بر روی نمونۀ حیوانی انجام شده است ، تولید کرده اند . همچنین آنها به دنبال تهیۀ بودجه و تصویب آن برای مطالعات بر روی انسان هستند . کریک می گوید به احتمال زیاد ، حداقل دو سال طول خواهد کشید تا این مطالعات آغاز شوند .

منبع : منبع : انجمن شیمی آمریکا (American Chemical Society-ACS)  

مطلب فوق بر اساس محتوای ارائه شده توسط انجمن شیمی آمریکا (ACS) تنظیم گردیده است . توجه: ممکن است محتوی جهت اصلاح طول جمله و مضمون متن ویرایش شده باشد .