امروز : دوشنبه 1 آبان 1396

سوء مصرف و اعتیاد به زاناکس (آلپرازولام) - دلایل ، علائم ساخت PDF چاپ ارسال به دوست

سوء مصرف و اعتیاد به زاناکس (آلپرازولام) -  دلایل ، علائم و عوارض جانبی

زاناکس (Xanax) نام تجاری دارویی به نام آلپرازولام (alprazolam) و دارویی بنزودیازپین است که توسط پزشکان برای درمان کوتاه مدت اضطراب و اختلالات خواب تجویز می شود . زاناکس آثار آرامبخشی خود را با سرکوب کردن گیرنده های مهاری و سیستم اعصاب مرکزی با کاهش برانگیختگی غیر عادی در مغز که موجب علائم اضطراب می شود ، تولید می کند . اغلب افراد وقتی که زاناکس را طبق تجویز پزشکان دریافت می کنند ، آنرا در زمان مناسب و با دوز مناسب مصرف کرده و قبل از قطع دارو طبق دستور مصرف خود را کاهش می دهند . متأسفانه برای برخی افراد ، اگر زاناکس در مقادیر زیاد و مدت طولانی استفاده شود می تواند اعتیاد ایجاد نماید .

زاناکس در خیابان های آمریکا با نام های « bars» ، «planks» یا «zanies» شناخته شده و اعتیاد آن روز به روز در حال افزایش است . برخی افراد زاناکس را با مواد مخدر پایین آورنده (downer) مانند مواد یا داروهای اپیوئیدی یا الکل به منظور افزایش احساسات دلپذیر ترکیب می کنند . این مطلب می تواند منجر به عواقب منفی سلامتی مانند ایست تنفسی ، کما و مرگ شود . بعضی ها زاناکس را برای کنترل عوارض جانبی ناخواسته ی سوء مصرف مواد محرک استفاده می کنند . این ترکیب مواد بالابرنده (uppers) و پایین آورنده (downers) می تواند منجر به عوارض قلبی و عروقی مانند انفارکتوس قلبی (myocardial infarction) شود .

عوارض و اثرات سوء مصرف و اعتیاد زاناکس هیچ حد و مرزی نمی شناسد . هر قسمت از زندگی یک معتاد می تواند بوسیله اعتیاد به آلپرازولام تغییر یابد . ارتباطات خانوادگی به تیرگی می گراید ، بهره وری کار کاهش می یابد و تدریجاً فرد ممکن است احساس کند که در یک چرخه معیوب اعتیاد گرفتار شده است . پیامدهای منفی سلامتی ممکن است بروز کند ، اما یک معتاد احساس می کند در یک چرخه نگرانی از زاناکس به دام افتاده است . چرخه ای شامل : نگرانی بشتر ، مصرف بیشتر و نجات از عوارض نا مطلوب دارو .

با مصرف طولانی مدت ، افراد ممکن است به زاناکس وابسته شوند ، به این معنی که از نظر روحی و جسمی هردو به دارو تکیه کنند . با زاناکس ، بسیاری از معتادان راه دلپذیری برای فرار از عوامل تنش زای هرروزه یافته اند و باید مجدداً بیاموزند که چگونه زندگی مولد و لذت بخشی را بدون زاناکس داشته باشند . مهارت های زندگی بدون مواد (sober living) اغلب برای گسترش یافتن نیاز به زمان دارد زیرا یک فرد معتاد به زاناکس ممکن است احساس کند که زندگی بدون دارو غیرقابل تحمل است. در حقیقت خیلی از معتادان زاناکس مصرف می کنند تا در زندگی روزانه احساس طبیعی بودن و کارایی داشتن کنند ، چون ممکن است به این باور رسیده باشند که بدون آن نمی توانند فعالیت کنند . این افراد قبل از شروع یک زندگی جدید و بدون دارو ، نیازمند بازتوانی (drug rehab) خواهند بود .

آمار (statistics)

سوء مصرف و اعتیاد زاناکس یک مشکل فزاینده سریع در ایالات متحده آمریکا است . بین سال های 2004 تا 2010 تعداد افرادی که از درد و رنج ناشی از عوارض زاناکس به اورژانس مراجعه کرده اند ، تقریباً سه برابر بوده است . از 125000 نفری که در سال 2010 به ER (Emergency room) مراجعه کردند متجاوز از 96000 نفر همراه زاناکس بیشتر از یک دارو استفاده کرده بودند که اغلب شامل  الکل ، ماریجوانا ، کوکائین یا مسکن های اپیوئیدی بوده است.

گزارش های مجموعه داده های قسمت درمان حاکی از آن است که در سال 2011 مجموعاً 60200 نفر به دلیل اعتیاد به بنزودیازپین ها مانند زاناکس به این مراکز درمان مراجعه کرده اند که نسبت به آمار 22400 نفر در سال 1998 برای درمان اعتیاد به داروهای مشابه ، افزایش چشمگیری را نشان می دهد .

اختلالاتی که همراه زاناکس روی می دهند (co-occurring disorders)

اعتیاد به زاناکس ندرتاً بدون بیماری های ذهنی و روانی دیگر روی می دهد . اغلب اختلالات شایعی که همراه زاناکس پدیدار می شوند عبارت است از :

·         اختلالات طیف افسردگی

·         اختلالات طیف اضطراب

·         اختلال دوقطبی

·         شیزوفرنی

·         سوء مصرف مواد محرک

·         سوء مصرف مواد دیگر

·         الکلیسم

علل (causes)

همواره چنین تصور می شود که اعتیاد بیماری ای با چند عامل مختلف است که با یکدیگر عمل می نمایند . عوامل بوجود آورنده اعتیاد به زاناکس ممکن است شامل موارد زیر باشد :

·         ژنتیک : کسانی که بستگان معتاد و وابسته به زاناکس یا مواد دیگر دارند ، بیشتر احتمال اعتیاد به زاناکس را دارا می باشند . این موضوع شاخصی قطعی نمی باشد و فقط احتمال خطر بیشتر برای اعضای خانواده وجود دارد .

·         فعالیت شیمیایی مغز : زاناکس بصورت کاهش برانگیختگی منتقل شده از طریق انتقال دهنده های عصبی در مغز ، عمل می کند . افرادی که تمایل فطری و درون زاد (inborn tendency) در جهت افزایش سطح این انتقال دهنده های عصبی دارند ، ممکن است برای یافتن راه هایی جهت کاهش این برانگیختگی ، دست به خود درمانی با زاناکس بزنند.

·         محیطی : افرادی که در محیط خانه ای نامتعادل به دنیا آمده اند مخصوصاً اگر والدین یا سرپرستان آنها دچار سوء مصرف مواد باشند ، در زندگی آینده آنها احتمال خطر بزرگتری برای ابتلا به سوء مصرف مواد وجود دارد .

·         روانی : اعتیاد به یک ماده مخدر بندرت بدون ظهور بیماری های دیگر ذهنی و روانی روی می دهد . بسیاری از افراد که با بیماری های ذهنی و روانی درمان و یا تشخیص داده نشده دست به گریبانند ، ممکن است برای درمان یا مدیریت علائم این اختلالات به مواد مخدر یا الکل روی بیاورند .

علائم (symptoms)

علائم سوء مصرف و اعتیاد زاناکس در افراد مختلف بسته به آرایش ژنتیکی فرد ، سطح وابستگی ، مدت اعتیاد و مقدار مصرف ، دارای تنوع بسیاری است . علائم مشترک و رایج اعتیاد به زاناکس شامل موارد زیر می شود :

علائم خلق و خو (mood symptoms)

·         افزایش اضطراب

·         افسردگی

·         نوسانات خلقی

·         تحریک پذیری (irritability)

علائم رفتاری (behavioral symptoms)

·         مراجعه مکرر به پزشکان

·         ظاهر خواب آلود و کسل

·         دروغگویی یا سرقت برای پیشبرد عادات مصرف زاناکس

·         سرقت یا قرض کردن زاناکس از دوستان یا عزیزان

·         پنهان کردن زاناکس در مکان های مختلف (در سراسر خانه ، دفتر و خودرو)

·         گم کردن نسخه های متعدد زاناکس

·         دروغگویی در باره مقدار مصرف

·         رها کردن فعالیت های لذت بخش گذشته

·         تنزل در فعالیت های تحصیلی یا شغلی

·         تیرگی در روابط میان فردی

·         مشکلات قانونی و حقوقی

·         قرار گرفتن و باقی ماندن در مشکلات مالی

·         عدم توانایی در تمرکز هنگام کار با دست

·         لکنت زبان

·         کاهش میل جنسی

علائم فیزیکی (physical symptoms)

·         نیاز به مقدار بیشتر و بزرگتر زاناکس برای دستیابی به احساس لذت بخش یکسان با دفعات گذشته

·         وابستگی فیزیکی (جسمی) به ماده

·         بروز علائم محرومیت (علائم خماری) در صورتی که مصرف زاناکس کاهش یافته یا ادامه نیابد

·         خواب آلودگی مفرط

·         دپرسیون تنفسی

·         تورم دست ها و پاها

·         تهوع و استفراغ

·         تاری دید و دوبینی

·         خشکی دهان یا گلو

·         لرزش

·         سردرد

علائم روانی (psychological symptoms)

·         پارانویا

·         گیجی و گم کردن زمان و مکان (confusion)

·         کاهش حافظه

·         وابستگی روانی

·         اعتیاد

·         توسعه اعتیاد به مواد دیگر

·         توهم

·         هذیان

آثار و عوارض سوء مصرف زاناکس (effects of Xanax abuse)

عوارض سوء مصرف طولانی مدت زاناکس از شخصی به شخص دیگر متفاوت است . اما یک چیز روشن است که اعتیاد به زاناکس حقیقتاً قابل ترک است بدون اینکه ناحیه ای از زندگی معتاد آسیب ببیند . برخی از رایج ترین عوارض سوء مصرف زاناکس به شرح زیر است :

·         فرو ریختن روابط بین فردی

·         اختلال در حافظه کوتاه مدت

·         انزوای اجتماعی

·         دید تار و دوبینی

·         عدم هماهنگی عضلات

·         کاهش میل جنسی

·         لرزش

·         اشتغال ذهنی و اشتیاق در زمان بدست آوردن ، استفاده و بازتوانی (recovering) زاناکس

·         از دست دادن شغل

·         ورشکستگی مالی

·         مشکلات حقوقی و قانونی

·         حبس

·         افزایش عفونت های تنفسی

·         افسردگی

·         درد قفسه سینه

·         بیش فعالی (hyperactivity)

·         افکار خودکشی

عوارض محرومیت از زاناکس (effects of withdrawal)

وقتی کسی که از نظر فیزیکی و روانی به زاناکس وابستگی دارد و تصمیم به توقف مصرف می گیرد ، احتمالاً عوارض محرومیت را تجربه خواهد کرد . خروج از محرومیت زاناکس چیزی است که فقط باید تحت نظر یک پزشک انجام شود ، زیرا اثرات محرومیت دارو می تواند عواقب منفی جدی را سبب شود . رایج ترین عوارض محرومیت زاناکس شامل موارد زیر است:

·         بی خوابی

·         لرزش

·         تهوع و استفراغ

·         مه مغزی (brain fog)

·         افزایش اضطراب

·         افسردگی

·         افکار و رفتارهای خودکشی

اگر احساس می کنید که در بحران قرار دارید و یا افکار منفی در مورد صدمه زدن به خود یا دیگران دارید ، یا دارای علائم فوق الذکر هستید حتماً به اورژانس مراجعه نموده و یا با شماره تلفن اورژانس (در ایران 115) تماس بگیرید .