هدیه‌کننده معتبرترین متن شاهنامه به جهانیان

مطلب خود را در رابطه با زندگینامه ادبا و شعرا در این قسمت بگنجانید .

مدیر انجمن: phoenix89

هدیه‌کننده معتبرترین متن شاهنامه به جهانیان

پستتوسط admin » 23 شهریور 1396, 15:11

هدیه‌کننده معتبرترین متن شاهنامه به جهانیان

در شادباش هشتاد سالگی «جلال خالقی مطلق»

نقل از روزنامه ایران شماره 6593 مورخ 22 شهریور 1396

محمد افشین‌وفایی
استادیار ادبیات دانشگاه تهران


khaleghi.motlagh.jpg
khaleghi.motlagh.jpg (58.43 KiB) 204 بار مشاهده شده است


شاهنامه فردوسی ارجمندترین متن فارسی است که به دست ما رسیده است. گذشته از جذابیت‌های داستانی و تاریخی، قدمت و حجم بزرگ این کتاب آن را به منبعی بی‌نظیر برای بررسی زبان فارسی در ادوار کهن بدل کرده است. از این‌رو بحث درباره سخن اصلی فردوسی و به طور کلی تصحیح این متن دست کم از هفتصد سال پیش رواج داشته و طبعاً هنوز هم ادامه دارد.

پژوهش علمی درباره شاهنامه در ایران وضع خوبی نداشت. شرق‌شناسان به این متن مهم توجه نشان دادند و تحقیقات مفیدی (از جمله چاپ‌های مکن، ژول مول، فولِرس و شاگردش لنداوئر) درباره‌اش انجام شد، تا اینکه به برکت تحقیقات دکتر جلال خالقی مطلق و بعضی محققان دیگر، این مرجعیت خوشبختانه به میان ایرانیان بازگشت. خالقی توانست با صرف بیش از پنجاه سال عمر گرانمایه، معتبرترین متن شاهنامه را به جهانیان عرضه کند.

او با سعی بلیغ و با بهره‌گیری از همه منابعی که تا به امروز در دسترس داشته است توانسته نزدیکترین شاهنامه را به سروده فردوسی عرضه کند. خالقی با در نظر گرفتن همه این امکانات و با روشی که خود علمی- انتقادی- تحقیقی می‌نامد موفق شده درخشان‌ترین کار در حوزه تصحیح یک متن فارسی را به سامان برساند و راه را برای پژوهش‌های بعدی درباره شاهنامه بسیار هموارتر از قبل کند.

نکته‌ای که به گمان من منتقدان نباید فراموش کنند این است که امروز اگر می‌شود براحتی از ضبط سایر دستنویس‌ها و ارزش ضبط آنها مطلع شد و بر خالقی احیاناً انتقادی نوشت همین را نیز مدیون خالقی هستیم. بسیاری از انتقادها بر مبنای شیوه‌ای است که خالقی مطرح کرده است. البته به گمان من متأسفانه درباره کار ارزشمند خالقی تعداد انتقادهای نادرست و مغرضانه به مراتب بیش از انتقادهای بجا بوده است.گمان می کنم این حق ناشناسی و غرض ورزیِ برخی از معاصران ما نسبت به تصحیح خالقی از شاهنامه در تاریخ کم نظیر باشد.

توجه به ضبط دشوارتر و برتری آن، تفاوت آن با ضبط فاسد، توجه به ملاک‌های زبان‌شناختی و ادبی، توجه به کاربردهای شاعر در خودِ اثر یا کاربردهای معاصران او، توجه به تلفظ لغات در شاهنامه در کنار سایر قواعد تصحیح، همه و همه مواردی است که خالقی خود به طور روشمند در مورد شاهنامه مطرح کرده و کوشیده تا با به کار بستن آنها به نزدیک‌ترین صورت ممکن از سروده شاعر دست یابد.

این مسائل قبلاً یا مطرح نبود یا دست کم به این صورت که خالقی به کار بست استفاده نشده بود. او توانست با بهره‌گیری درست از امکانات موجود، فنِ تصحیحِ متن در ایران را ارتقا ببخشد و این کار کمی نیست.

20 شهریور، زادروز هشتاد سالگی خالقی بود. این روز را گرامی می داریم و برای او تندرستی آرزو می‌کنیم.

پنجاه سال کشتی ای مردِ اوستاد
پنجاه سال باش که از کشته بدروی

نیک بخت ترین مردم کسی است که کردار را به سخاوت بیاراید و گفتار را به راستی. ابن سینا
سادگی و عشق از عوامل پیشرفت است، که در قلب ما ایرانیان است. پروفسور حسابی

آواتار کاربر
admin
مدیر سایت
مدیر سایت
 
پست: 455
تاریخ عضویت: 5 فروردین 1391, 21:14
سپاسگذاری کرده اید: 1201 مرتبه
سپاسگذاری شده: 263 مرتبه در 181 پست
میزان اعتبار: 6

بازگشت به زندگینامه شعرا و بزرگان ادب

چه کسی آنلاین است

کاربران حاضر در این انجمن : Bing [Bot] و 1 مهمان